यूआरएसएल, आरआयआरएस किंवा पीसीएनएलसारख्या किडनी स्टोन सर्जरीनंतर डीजे स्टेंटमुळे बर्निंग युरिन कॉमन आहे. डीजे स्टेंट हा किडनी आणि ब्लॅडरदरम्यान ठेवला जाणारा मऊ ट्यूब आहे, जो सूज कमी होत असताना युरिन फ्लो सुरू ठेवतो. स्टेंटचे खालचे टोक ब्लॅडरमध्ये असल्यामुळे जळजळ, फ्रिक्वेंट युरिनेशन, अर्जन्सी, खालच्या पोटात डिसकम्फर्ट, लघवी करताना फ्लँक पेन आणि युरिनमध्ये थोडे रक्त होऊ शकते. ही लक्षणे सहसा मॅनेजेबल असतात. पण ताप, थंडी, दुर्गंधीयुक्त युरिन, उलट्या, तीव्र पेन किंवा लघवी न होण्यासोबत जळजळ असल्यास अर्जंट युरोलॉजी रिव्ह्यू आवश्यक आहे.

डीजे स्टेंट म्हणजे काय?

डीजे स्टेंट, ज्याला डबल-जे युरेटेरिक स्टेंटही म्हणतात, हा युरेटरमध्ये ठेवला जाणारा पातळ फ्लेक्सिबल ट्यूब आहे. युरेटर म्हणजे किडनीपासून युरिनरी ब्लॅडरपर्यंत युरिन नेणारी नैसर्गिक नळी.

त्याच्या दोन्ही टोकांना कर्ल असल्यामुळे त्याला “डबल-जे” म्हणतात. एक कर्ल किडनीमध्ये आणि दुसरा ब्लॅडरमध्ये राहतो.

डीजे स्टेंट पुढील प्रोसीजरनंतर ठेवला जाऊ शकतो:

• युरेटेरिक स्टोनसाठी यूआरएसएल.
• किडनी स्टोनसाठी आरआयआरएस.
• मोठ्या किडनी स्टोनसाठी पीसीएनएल.
• स्टोन सर्जरीनंतर युरेटरची सूज.
• ऑब्स्ट्रक्शनसोबत इन्फेक्शन.
• युरेटर इन्ज्युरी, नॅरोइंग किंवा कठीण स्टोन रिमूव्हलनंतर तात्पुरता सपोर्ट.

युरेटर हील होत असताना स्टेंट युरिन ड्रेनेजला मदत करतो. युरेटेरोस्कोपीनंतर सूज कमी होईपर्यंत युरिन ड्रेन होण्यासाठी तात्पुरता स्टेंट ठेवला जाऊ शकतो. स्टेंट आत असताना काही पेशंटना किडनी किंवा ब्लॅडर डिसकम्फर्ट, फ्रिक्वेंट युरिनेशन आणि अर्जन्सी होऊ शकते.

डीजे स्टेंटनंतर बर्निंग युरिन: काय सहसा नॉर्मल आहे?

स्टेंट आत असताना सौम्य ते मध्यम जळजळ नॉर्मल असू शकते. अनेक पेशंटना यूटीआय झाल्यासारखे वाटते; पण कारण अनेकदा इन्फेक्शन नसून स्टेंट इरिटेशन असते.

स्टेंट-संबंधित लक्षणांमध्ये फ्रिक्वेन्सी, अर्जन्सी, पेनफुल युरिनेशन, ब्लॅडर पूर्ण रिकामा न झाल्यासारखे वाटणे, फ्लँक पेन, सुप्राप्युबिक पेन आणि युरिनमध्ये रक्त यांचा समावेश होतो.

डीजे स्टेंटमुळे बर्निंग युरिन का होते?

सर्वात कॉमन कारण मेकॅनिकल इरिटेशन आहे. ब्लॅडरमधील स्टेंटचे टोक ब्लॅडर लाईनिंगला घासू शकते, विशेषतः ब्लॅडर भरताना, रिकामे होताना किंवा चालताना.

ब्लॅडर इरिटेशन

डीजे स्टेंटचे खालचे टोक युरिनरी ब्लॅडरमध्ये राहते. त्यामुळे ब्लॅडर सेन्सिटिव्ह होऊन जळजळ, फ्रिक्वेन्सी आणि अर्जन्सी होऊ शकते.

ब्लॅडर स्पॅझम

ब्लॅडर स्टेंटला फॉरेन बॉडीसारखी प्रतिक्रिया देऊ शकतो. त्यामुळे अर्जन्सी, खालच्या पोटात डिसकम्फर्ट, जळजळ आणि युरिन पूर्ण रिकामे झाले नाही असे वाटू शकते.

लघवी करताना पेन

काही पेशंटना लघवी करताना किडनीच्या बाजूला पेन होतो. लघवी करताना ब्लॅडर प्रेशर वाढतो आणि युरिन स्टेंटमधून किडनीकडे वर जाऊ शकते. त्यामुळे फ्लँक पेन किंवा ओढल्यासारखे जाणवू शकते.

अलीकडील स्टोन सर्जरी

यूआरएसएल, आरआयआरएस किंवा पीसीएनएलनंतर छोटे क्लॉट्स, सूज किंवा छोटे स्टोन फ्रॅगमेंट्समुळे काही काळ जळजळ, युरिनमध्ये रक्त किंवा डिसकम्फर्ट वाढू शकतो.

युरिन इन्फेक्शन

कधी कधी जळजळ इन्फेक्शनमुळे असते. ताप, थंडी, दुर्गंधीयुक्त किंवा क्लाउडी युरिन, वाढता पेन, उलट्या किंवा अशक्तपणासोबत जळजळ असल्यास इन्फेक्शनची शक्यता जास्त असते.

डीजे स्टेंटमुळे जळजळ किती दिवस राहते?

डीजे स्टेंट काढेपर्यंत जळजळ राहू शकते. अनेक पेशंटमध्ये पहिल्या काही दिवसांत लक्षणे जास्त जाणवतात आणि नंतर सहन होण्याजोगी होतात. काहींमध्ये स्टेंट आत असताना संपूर्ण काळ जळजळ, अर्जन्सी आणि फ्रिक्वेन्सी राहू शकते.

युरेटेरोस्कोपी आणि स्टेंट प्लेसमेंटवरील स्टडीजमध्ये पेन आणि युरिनरी सिम्प्टम्स सर्जरीनंतर लवकर पीक होतात आणि स्टेंट आत असेपर्यंत वाढलेले राहू शकतात.

आज जळजळ कमी करण्यासाठी काय करू शकता?

पुरेसे पाणी प्या

चांगले हायड्रेशन युरिन डायल्यूट करून जळजळ कमी करण्यास मदत करू शकते. किडनी फेल्युअर, हार्ट डिसीज किंवा फ्लुइड रिस्ट्रिक्शन असल्यास जबरदस्तीने जास्त पाणी पिऊ नका.

लघवी रोखून धरू नका

नियमित लघवी केल्याने इरिटेशन कमी होऊ शकते. लांब वेळ लघवी रोखल्यास अर्जन्सी आणि जळजळ वाढू शकते.

काही दिवस ब्लॅडर इरिटंट्स कमी करा

चहा, कॉफी, कोला, अल्कोहोल, तिखट पदार्थ आणि खूप अॅसिडिक ड्रिंक्स काही पेशंटमध्ये जळजळ वाढवू शकतात. काही दिवस कमी केल्याने फायदा होऊ शकतो.

जर्की किंवा हेवी अॅक्टिव्हिटी टाळा

लाँग बाईक राईड, खडबडीत रस्त्याचा प्रवास, रनिंग, हेवी लिफ्टिंग आणि इंटेन्स जिममुळे स्टेंट डिसकम्फर्ट किंवा युरिनमध्ये रक्त वाढू शकते. सर्जनने रेस्ट सांगितला नसेल तर हलके चालणे सहसा ठीक असते.

फक्त प्रिस्क्राइब केलेली औषधे घ्या

केसनुसार युरोलॉजिस्ट पेन, ब्लॅडर स्पॅझम, युरिन सिम्प्टम्स किंवा इन्फेक्शनसाठी औषधे देऊ शकतो. स्वतःहून अँटिबायोटिक्स सुरू करू नका, कारण जळजळ इन्फेक्शनऐवजी स्टेंट इरिटेशनमुळे असू शकते.

स्टेंट रिमूव्हल डेट कन्फर्म करा

डीजे स्टेंट तात्पुरता असतो. रिमूव्हल डेट फोन, डिस्चार्ज फाईल आणि फॅमिली कॅलेंडरमध्ये सेव्ह करा. सांगितल्यापेक्षा जास्त काळ स्टेंट राहिल्यास तो इन्फेक्टेड, एन्क्रस्टेड किंवा काढायला कठीण होऊ शकतो.

काय टाळावे?

या सामान्य चुका टाळा:

• स्वतःहून अँटिबायोटिक्स सुरू करू नका.
• स्टेंट असताना तापाकडे दुर्लक्ष करू नका.
• युरोलॉजिस्टला न विचारता स्टेंट रिमूव्हल पुढे ढकलू नका.
• स्टेंट-ऑन-स्ट्रिंग असून युरोलॉजिस्टने खास सूचना दिलेल्या नसतील तर स्टेंट स्वतः काढू नका.
• प्रत्येक जळजळ म्हणजे इन्फेक्शन आहे असे समजू नका.
• सर्जरीची बाहेरची जखम ठीक दिसते म्हणून हेवी एक्सरसाइज करू नका.

हे स्टेंट इरिटेशन आहे की युरिन इन्फेक्शन?

हा मुख्य प्रॅक्टिकल प्रश्न आहे. फक्त जळजळ डीजे स्टेंटमुळे होऊ शकते. पण ताप, दुर्गंधी, क्लाउडी युरिन किंवा वाढता पेनसोबत जळजळ असल्यास इन्फेक्शनचा संशय जास्त असतो.

लक्षणांनुसार युरोलॉजिस्ट युरिन रुटीन, युरिन कल्चर, सीरम क्रिएटिनिन, अल्ट्रासाऊंड केयूबी, एक्स-रे केयूबी किंवा सीटी केयूबी सुचवू शकतो.

युरोलॉजिस्टशी कधी संपर्क करावा?

खालीलपैकी काही असल्यास लवकर युरोलॉजिस्टशी संपर्क करा:

• सुधारत नसलेली जळजळ.
• क्लाउडी किंवा दुर्गंधीयुक्त युरिनसोबत जळजळ.
• वाढती फ्रिक्वेन्सी किंवा अर्जन्सी.
• दिलेल्या औषधांनंतरही पेन.
• अॅक्टिव्हिटीनंतर युरिनमध्ये अधिक रक्त.
• स्टेंट रिमूव्हल डेटबद्दल शंका.
• डायबेटीस किंवा आधीचे युरिन इन्फेक्शन.

खालीलपैकी काही असल्यास अर्जंट केअर घ्या:

• ताप किंवा थंडी वाजणे.
• तीव्र फ्लँक पेन.
• उलट्या किंवा फ्लुइड्स घेता न येणे.
• युरिनमध्ये मोठे ब्लड क्लॉट्स.
• युरिन न होणे.
• युरिनचे प्रमाण खूप कमी होणे.
• तीव्र अशक्तपणा किंवा चक्कर.
• स्टेंट चुकून बाहेर येणे.
• स्टेंट रिमूव्हल डेट चुकलेली असून पेन, ताप किंवा युरिनरी लक्षणे असणे.

स्टोन किंवा स्टेंटसोबत तापाकडे दुर्लक्ष करू नका. तापासोबत स्टोन सिम्प्टम्स, सिंगल फंक्शनिंग किडनी किंवा डायग्नोसिसबद्दल अनिश्चितता असल्यास त्वरित इव्हॅल्युएशन महत्त्वाचे आहे.

डीजे स्टेंट काढल्यानंतर जळजळ थांबते का?

बहुतेक पेशंटमध्ये हो. डीजे स्टेंट काढल्यानंतर जळजळ, अर्जन्सी, फ्रिक्वेन्सी आणि फ्लँक पेन सहसा सुधारतात.

स्टेंट रिमूव्हल सहसा सिस्टोस्कोपने केले जाते. काही पेशंटना रिमूव्हलनंतर २४–४८ तास सौम्य जळजळ, फ्रिक्वेन्सी किंवा गुलाबी युरिन होऊ शकते. रिमूव्हलनंतर ताप, तीव्र पेन, जास्त ब्लीडिंग किंवा लघवी न होणे असल्यास युरोलॉजिस्टशी संपर्क करा.

डीजे स्टेंटची लक्षणे असल्यास युरोलॉजी इव्हॅल्युएशन कधी घ्यावे?

यूआरएसएल, आरआयआरएस, पीसीएनएल किंवा इतर किडनी स्टोन ट्रीटमेंटनंतर डीजे स्टेंटमुळे जळजळ असल्यास ती अपेक्षित स्टेंट इरिटेशन आहे की युरिन इन्फेक्शन, हे युरोलॉजिस्ट तपासू शकतो.

ताप, डायबेटीस, तीव्र पेन, वारंवार उलट्या, दुर्गंधीयुक्त युरिन, कमी युरिन आउटपुट किंवा चुकलेली स्टेंट रिमूव्हल डेट असल्यास इव्हॅल्युएशन विशेष महत्त्वाचे आहे.

कन्सल्टेशनसाठी काय आणावे?

उपलब्ध असल्यास खालील रिपोर्ट्स/माहिती आणा:

• सर्जरी डिस्चार्ज समरी.
• डीजे स्टेंट इन्सर्शन डेट.
• प्लॅन केलेली डीजे स्टेंट रिमूव्हल डेट.
• यूएसजी केयूबी किंवा सीटी केयूबी रिपोर्ट.
• केले असल्यास एक्स-रे केयूबी.
• युरिन रुटीन रिपोर्ट.
• केले असल्यास युरिन कल्चर रिपोर्ट.
• सीरम क्रिएटिनिन रिपोर्ट.
• सध्याच्या औषधांची यादी.
• ताप आला असल्यास फिव्हर चार्ट.
• ब्लीडिंग अधूनमधून होत असल्यास युरिनच्या रंगाचे फोटो.

एफएक्यूज

संबंधित वाचन

• डीजे स्टेंट पेन: लक्षणे, रिलीफ आणि कधी काळजी करावी
• डीजे स्टेंट रिमूव्हल: डीजे स्टेंट कधी काढला जातो?
• डीजे स्टेंट असताना काम करू शकतो का?
• आरआयआरएस सर्जरीनंतर पेन: काय नॉर्मल आहे?
• यूआरएसएल सर्जरीनंतर पेन: काय नॉर्मल आहे?
• आरआयआरएस सर्जरी
• किडनी स्टोनसाठी युरोलॉजिस्ट

संदर्भ

• Urology Care Foundation. Ureteral Stents https://www.urologyhealth.org/documents/Product-Store/English/KidneyStones-Stent-FS-2021-English.pdf
• NIDDK. Cystoscopy & Ureteroscopy https://www.niddk.nih.gov/health-information/diagnostic-tests/cystoscopy-ureteroscopy
• Miyaoka R, Monga M. Ureteral stent discomfort: etiology and management. Indian Journal of Urology https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2808646/
• Harper JD, et al. Quality of life impact and recovery after ureteroscopy and stent placement https://repository.niddk.nih.gov/publications/5601
• European Association of Urology. EAU Guidelines on Urolithiasis https://uroweb.org/guidelines/urolithiasis/chapter/guidelines
• British Association of Urological Surgeons. Advice to patients with a ureteric stent https://www.baus.org.uk/_userfiles/pages/files/Patients/Leaflets/Stent%20advice.pdf