हो. काम हलके असेल, पेन कंट्रोलमध्ये असेल आणि ताप, जास्त ब्लीडिंग किंवा लघवीची अडचण नसेल तर डीजे स्टेंट असतानाही सहसा काम करता येते. डेस्क वर्क, वर्क-फ्रॉम-होम, टीचिंग, क्लिनिक वर्क आणि हलके शॉप वर्क अनेकदा शक्य असते. पण हेवी लिफ्टिंग, फील्ड वर्क, लाँग बाईक राईड, खूप वेळ उभे राहणे आणि जिममुळे स्टेंट पेन, बर्निंग युरिन, अर्जन्सी किंवा युरिनमध्ये रक्त वाढू शकते. डीजे स्टेंट म्हणजे पूर्ण बेड रेस्ट नाही; मात्र काम तुमची लक्षणे, सर्जरीचा प्रकार आणि युरोलॉजिस्टच्या सल्ल्यानुसार असावे.

डीजे स्टेंट म्हणजे काय?

डीजे स्टेंट, ज्याला डबल-जे युरेटेरिक स्टेंटही म्हणतात, हा किडनी आणि ब्लॅडरमधील युरेटरमध्ये ठेवला जाणारा मऊ पोकळ ट्यूब आहे. सूज, ब्लॉकेज किंवा हीलिंग कमी होत असताना तो किडनीपासून ब्लॅडरपर्यंत युरिन ड्रेन होण्यास मदत करतो.

यूआरएसएल/यूआरएस, आरआयआरएस किंवा पीसीएनएलसारख्या स्टोन प्रोसीजरनंतर तो कॉमनली ठेवला जातो. स्टोनमुळे ब्लॉकेज, ऑब्स्ट्रक्शनसोबत इन्फेक्शन किंवा सर्जरीनंतर युरेटरला हील होण्यासाठी वेळ हवा असल्यासही तो वापरला जाऊ शकतो.

डीजे स्टेंट असताना काम करू शकतो का?

बहुतेक पेशंट डीजे स्टेंटसह हलके काम करू शकतात. प्रत्यक्ष निर्णय पेन लेव्हल, युरिनचा रंग, ताप, कामाचा प्रकार, टॉयलेट अॅक्सेस आणि सर्जरीला किती दिवस झाले आहेत यावर अवलंबून असतो.

कामासाठी ग्रीन, यलो आणि रेड गाइड

हा साधा ट्रॅफिक-लाईट गाइड कामावर जावे, अॅक्टिव्हिटी कमी करावी की युरोलॉजिस्टला कॉल करावा हे ठरवण्यास मदत करू शकतो.

ग्रीन: सहसा काम करू शकता

पेन सौम्य, युरिन क्लिअर किंवा थोडे गुलाबी, ताप नाही, आरामात लघवी होते, वॉशरूम उपलब्ध आहे आणि झोप आणणारी पेन मेडिसिन्स घेत नसाल तर हलके काम सहसा करता येते.

यलो: कामात बदल करा

फ्रिक्वेन्सी त्रासदायक असेल, जळजळ सहन होण्याजोगी पण इरिटेटिंग असेल, बाईक ट्रॅव्हलने पेन वाढत असेल, लाँग स्टँडिंगने डिसकम्फर्ट वाढत असेल किंवा अॅक्टिव्हिटीनंतर युरिन लालसर होऊन रेस्ट/फ्लुइड्सने कमी होत असेल तर वर्क-फ्रॉम-होम, कमी तास किंवा हलकी ड्यूटी निवडा.

रेड: काम करू नका; युरोलॉजिस्टला कॉल करा

• ताप किंवा थंडी वाजणे.
• तीव्र फ्लँक, बॅक किंवा अॅब्डॉमिनल पेन.
• उलट्या किंवा फ्लुइड्स घेता न येणे.
• युरिनमध्ये जास्त रक्त किंवा ब्लड क्लॉट्स.
• युरिन न होणे.
• तापासोबत युरिन करताना जळजळ.
• चक्कर किंवा तीव्र अशक्तपणा.
• दिलेल्या औषधांनीही कंट्रोल न होणारा पेन.
• स्टेंटला थ्रेड असल्यास तो चुकून ओढला जाणे.

ही लक्षणे इन्फेक्शन, ब्लॉकेज, क्लॉट रिटेन्शन, तीव्र इरिटेशन किंवा स्टेंट-संबंधित कॉम्प्लिकेशन दर्शवू शकतात.

कामाच्या प्रकारानुसार अॅडव्हाइस

डीजे स्टेंट असताना काम करताना कोणती लक्षणे कॉमन आहेत?

डीजे स्टेंट किडनी, युरेटर आणि ब्लॅडरला इरिटेट करू शकतो. स्टेंट ब्लॅडरमध्ये घासला जाताना, लघवी करताना, प्रवासानंतर किंवा फिजिकल अॅक्टिव्हिटीनंतर लक्षणे अधिक जाणवतात.

• वारंवार युरिन होणे.
• अचानक अर्जन्सी.
• युरिन करताना जळजळ.
• लोअर अॅब्डॉमिनल किंवा ब्लॅडर डिस्कम्फर्ट.
• फ्लँक किंवा बॅक पेन, विशेषतः लघवी करताना.
• हलके गुलाबी किंवा लालसर युरिन.
• ब्लॅडर पूर्ण रिकामा झाला नाही असे वाटणे.
• झोप डिस्टर्ब झाल्यामुळे थकवा.

ही लक्षणे कॉमन आहेत; पण तीव्रता व्यक्तीनुसार बदलते. सौम्य लक्षणे अॅक्टिव्हिटी अॅडजस्टमेंट आणि प्रिस्क्राइब औषधांनी मॅनेज होतात; तीव्र किंवा वाढती लक्षणे मेडिकल रिव्ह्यूची गरज दर्शवतात.

कामामुळे स्टेंटची लक्षणे कधी कधी का वाढतात?

मूव्हमेंटमुळे स्टेंटचे खालचे टोक ब्लॅडरमध्ये अधिक घासू शकते. युरिनरी ट्रॅक्टमधील प्रेशर बदलांमुळे लघवी करतानाही किडनी-साईड डिसकम्फर्ट तात्पुरता वाढू शकतो.

लाँग वॉकिंग, बाईक ट्रॅव्हल, हेवी लिफ्टिंग, डिहायड्रेशन, खूप वेळ लघवी रोखणे, स्ट्रेन्युअस अॅक्टिव्हिटी किंवा काही पेशंटमध्ये जास्त चहा, कॉफी आणि तिखट अन्न यामुळे लक्षणे वाढू शकतात.

डीजे स्टेंट असताना प्रवास करता येतो का?

पेन सौम्य, युरिनमध्ये जास्त रक्त नाही, ताप नाही आणि आरामात लघवी होते तर शॉर्ट ट्रॅव्हल अनेकदा शक्य असते. लाँग ट्रॅव्हलसाठी प्लॅनिंग आवश्यक आहे.

प्रवासापूर्वी टॉयलेट अॅक्सेस असेल का, डिहायड्रेशन टाळता येईल का, पेन कंट्रोलमध्ये आहे का, डिस्चार्ज समरी/औषधे सोबत आहेत का आणि स्टेंट रिमूव्हल डेट माहित आहे का हे तपासा. अलीकडे ताप, इन्फेक्शन, तीव्र पेन, जास्त ब्लीडिंग किंवा मोठी सर्जरी झाली असेल तर रिमोट ट्रॅव्हल टाळा.

डीजे स्टेंट असताना बाईक चालवू शकतो का?

काही पेशंटना शॉर्ट बाईक राईड चालू शकते. पण लाँग किंवा जर्की टू-व्हीलर राईडमुळे ब्लॅडर इरिटेशन, अर्जन्सी, फ्लँक पेन किंवा युरिनमध्ये रक्त वाढू शकते. राईडनंतर पेन वाढत असेल, युरिन गडद लाल होत असेल, अर्जन्सी तीव्र होत असेल किंवा सर्जरी नुकतीच झाली असून रेस्ट सांगितली असेल तर बाईक टाळा.

डीजे स्टेंट असताना कार चालवू शकतो का?

अलर्ट आणि आरामदायक असाल आणि झोप आणणारी पेन मेडिसिन्स घेत नसाल तर ड्राईव्ह करू शकता. पेन, चक्कर किंवा अचानक युरिनरी अर्जन्सीमुळे सेफ्टीवर परिणाम होत असेल तर ड्रायव्हिंग टाळा.

डीजे स्टेंटसह काम अधिक आरामात कसे मॅनेज करावे?

• शक्य असल्यास पहिल्या काही दिवसांत वर्क-फ्रॉम-होम निवडा.
• वॉशरूमजवळ बसा.
• लघवी जास्त वेळ रोखू नका.
• दर १–२ तासांनी छोटे ब्रेक घ्या.
• फ्लुइड रिस्ट्रिक्शन नसेल तर पुरेसे पाणी प्या.
• जळजळ वाढत असल्यास जास्त चहा, कॉफी, कोला आणि तिखट अन्न कमी करा.
• अल्कोहोलमुळे युरिनरी लक्षणे वाढत असल्यास टाळा.
• फक्त प्रिस्क्राइब औषधे घ्या.
• स्वतःहून अँटिबायोटिक्स सुरू करू नका.
• युरोलॉजिस्ट क्लिअर करेपर्यंत हेवी वर्क टाळा.

यूआरएसएल, आरआयआरएस किंवा पीसीएनएलनंतर डीजे स्टेंट असताना काम करू शकतो का?

यूआरएसएल / युरेटेरोस्कोपीनंतर

लक्षणे सौम्य आणि रिकव्हरी अनकॉम्प्लिकेटेड असल्यास हलके काम लवकर शक्य असू शकते. पण स्टेंट काढेपर्यंत स्टेंटची लक्षणे राहू शकतात.

आरआयआरएसनंतर

काही दिवसांत हलकी अॅक्टिव्हिटी शक्य असते; पण पेन किंवा ब्लीडिंग वाढत असेल तर हेवी वर्क, लाँग ट्रॅव्हल आणि जिम टाळा.

पीसीएनएलनंतर

पीसीएनएल ही यूआरएसएल/आरआयआरएसपेक्षा मोठी किडनी स्टोन सर्जरी आहे. ब्लीडिंग, इन्फेक्शन, मोठा स्टोन बर्डन, नेफ्रोस्टॉमी ट्यूब किंवा लाँगर हॉस्पिटल स्टे असल्यास कामावर परतायला अधिक वेळ लागू शकतो.

डीजे स्टेंटच्या लक्षणांसाठी युरोलॉजी इव्हॅल्युएशन कधी घ्यावे?

यूआरएसएल, आरआयआरएस किंवा पीसीएनएलनंतर डीजे स्टेंट पेन, बर्निंग युरिन, फ्रिक्वेंट युरिनेशन, युरिनमध्ये रक्त किंवा कामावर कधी परतावे याबद्दल गोंधळ असल्यास युरोलॉजी रिव्ह्यूने काय अपेक्षित आणि काय ट्रीटमेंट आवश्यक आहे हे ठरवता येते. लाँग ट्रॅव्हल, टू-व्हीलर, हेवी लिफ्टिंग, फील्ड वर्क किंवा मर्यादित टॉयलेट अॅक्सेस असलेल्या कामात हे विशेष उपयुक्त आहे.

कन्सल्टेशनसाठी काय आणावे?

• सर्जरी डिस्चार्ज समरी.
• डीजे स्टेंट इन्सर्शन डेट.
• प्लॅन केलेली डीजे स्टेंट रिमूव्हल डेट.
• सीटी केयूबी किंवा यूएसजी केयूबी रिपोर्ट.
• केले असल्यास एक्स-रे KUB.
• युरिन रुटीन रिपोर्ट.
• केले असल्यास युरिन कल्चर रिपोर्ट.
• सीरम क्रिएटिनिन रिपोर्ट.
• सध्या घेत असलेली औषधे.
• असल्यास तापाच्या नोंदी.
• ब्लीडिंग अधूनमधून होत असल्यास युरिनच्या रंगाचे फोटो.

एफएक्यूज

संबंधित वाचन

• डीजे स्टेंट पेन: लक्षणे, रिलीफ आणि कधी काळजी करावी
• डीजे स्टेंटनंतर बर्निंग युरिन: काय नॉर्मल आहे?
• डीजे स्टेंट रिमूव्हल: डीजे स्टेंट कधी काढला जातो?
• पीसीएनएल सर्जरीनंतर पेन: काय नॉर्मल आहे?
• किडनी स्टोन सर्जरीनंतर सेक्स: कधी सुरक्षित आहे?
• आरआयआरएस सर्जरी
• किडनी स्टोनसाठी युरोलॉजिस्ट

संदर्भ

• British Association of Urological Surgeons. Advice to patients with a ureteric stent https://www.baus.org.uk/_userfiles/pages/files/Patients/Leaflets/Stent%20advice.pdf
• Urology Care Foundation. Ureteral stents: what you should know https://www.urologyhealth.org/healthy-living/care-blog/2021/ureteral-stents-what-you-should-know
• NIDDK. Cystoscopy and ureteroscopy https://www.niddk.nih.gov/health-information/diagnostic-tests/cystoscopy-ureteroscopy
• MyHealth Alberta. Ureteral stent placement: what to expect at home https://myhealth.alberta.ca/Health/aftercareinformation/pages/conditions.aspx?hwid=uf10330
• Miyaoka R, Monga M. Ureteral stent discomfort: etiology and management. Indian Journal of Urology https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2808646/
• Healthcare Safety Investigation Branch. Unplanned delayed removal of ureteric stents https://www.hssib.org.uk/patient-safety-investigations/unplanned-delayed-removal-of-ureteric-stents/